Σάββατο, 14 Νοεμβρίου 2015

Ανοιχτή επιστολή 14 φορέων για τον ορθολογικό και τεκμηριωμένο καθαρισμό των ρεμάτων αντί των καταστρεπτικών, γενικευμένων μηχανικών καθαρισμών της Περιφέρειας Αττικής



Η κριτική/καταγγελία των 14 φορέων, η οποία οδήγησε την κα Δούρου στις 20/10/2015 σε ανακοίνωση διαστρέβλωσης των θέσεών μας (που της είχαν επιδοθεί στις 24/9/2015), αφορά την εφαρμογή της γενικής αρχής καθαρισμού όλων των ρεμάτων με μηχανικά μέσα - μπουλντόζες, εκσκαφείς κ.λπ.. Συγκεκριμένα, επισημαίνει την ασάφεια της διακήρυξης των καθαρισμών, την ελλιπή τεκμηρίωση ως προς την επιστημονική ορθότητα των επιλεγμένων τεχνικών, την ανύπαρκτη εξέταση των επιμέρους χαρακτηριστικών κάθε ρέματος, και βέβαια, την έλλειψη τεκμηρίωσης ως προς την αποτελεσματικότητα των επεμβάσεων, η οποία μάλιστα τίθεται εν αμφιβόλω δεδομένης της αύξησης των πλημμυρικών φαινομένων στην Αττική τα τελευταία χρόνια που πραγματοποιούνται τέτοιοι καθαρισμοί. Θέλοντας να απαντήσουμε ξεχωριστά σε κάθε σκέλος προς αποφυγήν της διαστρέβλωσης των θέσεών μας, επαναλαμβάνουμε ότι αίτημά μας ήταν η ακύρωση των δημοπρασιών και η άμεση επαναπροκήρυξή τους, η οποία θα εξέταζε με πληρότητα κάθε επιμέρους περίπτωση ως προς το είδος, τη θέση, τη γεωμορφολογία, τη βλάστηση κ.λπ. κάθε ρέματος, ώστε η αξιολόγηση αυτών των παραγόντων να καθορίσει τον κατάλληλο τρόπο καθαρισμού ανά περίπτωση, αποφεύγοντας λανθασμένες κινήσεις που υπονομεύουν την ίδια την αντιπλημμυρική θωράκιση, καταστρέφουν τα λιγοστά εναπομείναντα παραρεμάτια οικοσυστήματα της Αττικής και κατασπαταλούν το δημόσιο χρήμα.

Συγκεκριμένα:
Οι εργασίες καθαρισμού γίνονται (όλα τα προηγούμενα χρόνια επί Σγουρού και συνεχίζονται μέχρι σήμερα επί Δούρου) χωρίς καμία τεκμηρίωση σχετικά με το είδος της παρόχθιας βλάστησης, ενώ δεν υφίστανται μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων (δεδομένης της κλίμακας, του είδους του αντικειμένου και του τρόπου παρέμβασης). Ειδικότερα δε, οι λακωνικές κατά τα άλλα τεχνικές περιγραφές που συνοδεύουν τη διακήρυξη, αναφέρουν ρητά (παρ.2) την “εκθάμνωση ή εκρίζωση δενδρυλλίων σε ύψος 0,40 μ. από την επιφάνεια του φυσικού εδάφους”, χωρίς να απαιτείται καμία έγκριση από αρμόδιο φορέα. Συνεπώς, όχι μόνο δεν λαμβάνεται καμία μέριμνα για την προστασία της παρόχθιας βλάστησης, αλλά συστήνεται η άκριτη εκθάμνωση.

Η διάνοιξη της κοίτης είναι μια διαδικασία που απαιτεί εκ των προτέρων αυτοψία και μελέτη ανά περίπτωση – δεν έχουν όλες οι κοίτες ογκόλιθους για να δικαιολογείται ως γενική αρχή η χρήση βαρέων μηχανημάτων, αλλά αφορά επιμέρους περιπτώσεις. Δεν υπάρχουν προδιαγραφές που να τεκμηριώνουν ότι είναι η απολύτως ενδεδειγμένη λύση για όλους τους τύπους των ρεμάτων (πεδινά και ορεινά). Η φροντίδα των ρεμάτων οφείλει να είναι μια συνεχής διαδικασία ώστε να εξαλειφθεί η συσσώρευση όγκων υλικών στις κοίτες κάποιων από αυτά. Όσον αφορά στο ζήτημα των πόρων που διατίθενται, η παρακολούθηση των ρεμάτων από συνεργεία της Περιφέρειας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους για να εξασφαλίζεται ότι δεν πραγματοποιούνται αυθαίρετες οικοδομικές κατασκευές δίπλα στα ρέματα και δεν μετατρέπονται σε χώρους απόθεσης μπαζών είναι μια πρακτική πολύ οικονομικότερη, χτυπάει το πρόβλημα στην ρίζα του, χωρίς να αγοράζει «απενοχοποιητικούς» καθαρισμούς.
Η ιστορία των πλημμυρών δείχνει ότι η πλειονότητα των προβλημάτων εμφανίζεται μέσα στον αστικό ιστό και οι αιτίες είναι πολύ ευρύτερες από αυτό που προσπαθεί να μας πείσει η κα Δούρου. Η Φύση, δεν επιβάλλει πλημμύρες, αυτό που επιβάλλει είναι ο υδρολογικός κύκλος. Η μεγάλης κλίμακας καταστροφή των δασών περιμετρικά του λεκανοπεδίου που το προστάτευαν συγκρατώντας στα ορεινά τεράστιες ποσότητες νερού, η καθολική κάλυψη του φυσικού εδάφους μέσα στον αστικό ιστό από σκληρά υλικά (άσφαλτος, σκυρόδεμα κ.ά.) που αποτρέπουν την απορρόφηση του νερού και τον εμπλουτισμό των υπογείων υδάτων, σε συνδυασμό με τα πλημμελώς καθαρισμένα φρεάτια των δρόμων και την αυθαίρετη δόμηση στις παρόχθιες ζώνες, καθιστούν τα πλημμυρικά φαινόμενα ένα ζήτημα που οφείλει η Περιφέρεια να ελέγξει σε ένα ευρύτερο πλαίσιο για να μπορέσουν να παραχθούν πραγματικά αποτελεσματικές λύσεις.
Αντ’ αυτού δαιμονοποιούνται τα ρέματα. Όχι μόνο με τους καθαρισμούς. Με αφορμή τις οριοθετήσεις των ρεμάτων (που είναι ζητούμενο) και ειδικά με τις τμηματικές οριοθετήσεις, που οι προηγούμενες κυβερνήσεις ΝΔ-ΠΑΣΟΚ θεσμοθέτησαν και η παρούσα εφαρμόζει, συντελείται ένα πάρτι εργολαβιών: τα λεγόμενα έργα διευθέτησης. Αποψιλώνουν τη βλάστηση που αυξάνει την απορροφητικότητα και συγκρατεί την ταχύτητα των νερών και τα χώματα, για να αντικατασταθεί στην ...οικολογικότερη(?!) περίπτωση με συρματοκιβώτια, μετατρέποντας τα ρέματα σε ανοικτούς οχετούς με κερκίδες γηπέδων. Τέτοια έργα επάγουν επόμενα έργα σε άλλα τμήματα του ίδιου ρέματος, των οποίων η πλειονότητα, αν και ονοματίζονται αντιπλημμυρικά, αυξάνει τον όγκο και την ταχύτητα του νερού προς τα πεδινά, πολλαπλασιάζοντας τον πλημμυρικό κίνδυνο. Στο φαύλο αυτό κύκλο έρχονται να προστεθούν οι ετήσιες εργολαβίες των καθαρισμών στην ίδια κατεύθυνση (απαράλλαχτα όπως και με την προηγούμενη Περιφερειακή διοίκηση). Ένα παρτι εργολαβιών ολυμπιακών διαστάσεων που εξασφαλίζει την αυτοτροφοδότησή του. Επιπλέον είναι γνωστό, από τις πρακτικές άλλων χωρών, ότι με τις αυξανόμενες πλημμύρες που θα επισυμβούν, θα αναγκαστούν σε δύο δεκαετίες να επαναφέρουν τα ρέματα στην πρότερη φυσική τους κατάσταση - αυτή θα είναι η επόμενη γενιά εργολαβιών στα ρέματα...
Ως προς τις διακηρύξεις των εργολαβιών καθαρισμού και τη «δημιουργική ασάφεια» που τις χαρακτηρίζει, η κα Δούρου θέλει να μας πείσει ότι γίνονται για την περιφρούρηση του δημοσίου συμφέροντος από ενδεχόμενες επιπρόσθετες απαιτήσεις των εργολάβων. Ουδέποτε ωφέλησε το δημόσιο η ασάφεια στη σύναψη εργοληπτικών συμβάσεων. Σε σχέση με τον ισχυρισμό για εσκεμμένη υποτίμηση της τιμής μονάδας των χειρωνακτικών καθαρισμών, για να αποφευχθούν τάχα τα μεγάλα εργολαβικά κέρδη, απλά αναφέρουμε ότι η τιμή μονάδας για τη χειρωνακτική εργασία δεν προκύπτει κατά τη βούληση της Περιφέρειας, αλλά με αντικειμενικά κριτήρια που είναι: (α) η τιμή του καθαρισμού με χειρωνακτικά μέσα ανά κυβικό μέτρο, όπως περιλαμβάνεται στα επίσημα Τιμολόγια του Υπουργείου Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, (β) η τιμή της μεταφοράς των εκσκαφών σε ΧΥΤΑ, λατομείο ή άλλο χώρο όπου θα γίνει η απόρριψη των προϊόντων καθαρισμού και εξαρτάται από την απόσταση που θα διανύσει το φορτηγό.
Ως προς το γενικότερο πνεύμα της ανακοίνωσης, επισημαίνουμε ότι η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι ούτε η ευαισθησία κάποιων αλαφροΐσκιωτων φυσιολατρών, ούτε ένα σήμα στο πέτο του τάδε ή δείνα «οικολόγου». Είναι μια εμμενής στάση που αποδέχεται ότι ο άνθρωπος είναι αλληλεπιδρόν μέρος του συνόλου που αποκαλούμε Φύση και όχι σημείο θέασης εκτός του. Και αυτό δεν είναι ιδεοληψία ή ανούσια θεωρητική προσέγγιση, είναι τρόπος αντιμετώπισης των παρεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον. Όταν δεν υπάρχει συνολικό πλαίσιο κατανόησης της πορείας του υδρολογικού κύκλου σε όλο το λεκανοπέδιο της Αττικής, και αντ’ αυτού εφαρμόζονται αποσπασματικές και καταστροφικές για τα οικοσυστήματα επεμβάσεις που επαναλαμβάνουν λάθη του παρελθόντος, η αποτυχία είναι δεδομένη.

Οι φορείς/συλλογικότητες:
·        Δασαμάρι S.O.S.
·        Δασοπροστασία Παπάγου-Χολαργού
·        Δημοτική Κίνηση Μέτωπο Ψηλά
·        Δίκτυο Πολιτών για τη διάσωση του ρέματος της Πικροδάφνης
·        Εξωραϊστικός Σύλλογος Νηρέας Ραφήνας
·        Κίνηση για την Προστασία και Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας
·        Οικολογικός Πολιτιστικός Σύλλογος Χαϊδαρίου
·        Οικολόγοι Ριζοσπάστες
·        Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος και Ρεματιάς Πεντέλης-Χαλανδρίου
·        Συντονιστική Γραμματεία της Περιφερειακής Οργάνωσης Αττικής των Οικολόγων Πράσινων
·        Φίλοι της Φύσης / Naturefriends Greece
·        ΑΝΙΜΑ Σύλλογος Προστασίας και Περίθαλψης Αγριας Ζωής
·        Ecoeleusis
·        Green it up again

Τρίτη, 20 Οκτωβρίου 2015

Περίπατος - ξενάγηση στο ρέμα της Πικροδάφνης στις 25 Οκτωβρίου 2015

Αναδημοσίευση από Facebook "Πολίτες υπέρ των ρεμάτων Αττικής".


Ελάτε την Κυριακή 25 Οκτωβρίου (σταθμός ΜΕΤΡΟ Αγ. Δημήτριος, 11:00) να περπατήσουμε και να ξεναγηθούμε στο ρέμα της Πικροδάφνης για να το γνωρίσουμε και να δείξουμε όλοι μαζί πως μας ενδιαφέρει να μην γίνει αγωγός ομβρίων από την περιφέρεια Αττικής. 
Το ρέμα της Πικροδάφνης είναι ένα από τα τελευταία ρέματα στον αστικό ιστό του Λεκανοπεδίου που έχει παραμείνει σε σχετικά φυσική κατάσταση. Δυστυχώς όμως αντί να γίνει χώρος περιπάτου, χώρος πρασίνου και να παραμείνει βιότοπος με σπάνια βιοποικιλότητα προωθείται από την Περιφέρεια Αττικής ένα έργο 150 παρεμβάσεων με τσιμέντο που στην ουσία εξυπηρετεί όσους έχουν αυθαίρετα στις όχθες του και θα το μετατρέψει σε αγωγό καταστρέφοντας χλωρίδα και πανίδα και καταστρέφοντας την ποιότητα του αστικού περιβάλλοντος που ένα ρέμα προσφέρει.

Χάρτης και οδηγίες για τον περίπατο.


Τι να φέρετε και γιατί:

1. Φωτογραφικές μηχανές, επειδή θα οργανώσουμε έκθεση με θέμα το ρέμα της Πικροδάφνης, όπου θα μπορείτε να τοποθετήσετε τις φωτογραφίες σας σε χάρτη του ρέματος.
2. Γαλότσες ή άλλα παπούτσια και ρούχα που δεν σας νοιάζει να βραχούν. Αν δεν έχετε, δεν θα μπορέσετε να κατεβείτε μέσα στο ρέμα. Βέβαια ο περίπατος θα είναι δίπλα και όχι μέσα στο ρέμα.
3. Ομπρέλες αν σας φανεί ο καιρός βροχερός.
4. Παγούρι με νερό και σάντουιτς, ιδίως εάν ακολουθήσετε τη μεγάλη διαδρομή.
Στον σταθμό, θα έχουμε πινακίδες για να αναγνωρίσουμε ο ένας τον άλλον και θα μοιράσουμε χάρτη της διαδρομής ώστε να μην χαθεί κανείς. Στον χάρτη που βλέπετε εδώ, θα γίνουν στάσεις στα σημεία Α και Β, όπου μπορούμε να έχουμε καλή θέα στο ποταμάκι από τα γεφυράκια. Στο σημείο Β μπορεί όποιος θέλει ( και έχει φέρει τα κατάλληλα παπούτσια ) να
κατέβει μέσα στην κοίτη.
Μέχρις εδώ, ο χρόνος συνολικά δεν είναι πάνω από μια ώρα και κάτι (ανάλογα με τον ρυθμό). Από εδώ ανοίγονται οι εξής επιλογές: όσοι θέλουν μπορούν να επιστρέψουν από τον ίδιο δρόμο προς τον σταθμό του μετρό. Όσοι πάλι θέλουν, μπορούν ( δύο ώρες ακόμη πορεία) να συνεχίσουν μέχρι το Έδεμ, στην εκβολή, στο Φάληρο. Εκεί θα καθίσουμε για ουζάκι στην παραλία και η επιστροφή με το τραμ.


Σύντομος οδηγός για τα είδη που ενδημούν στο ρέμα εδώ

Αναδημοσίευση: Καταστρέφει τα ρέματα ο μηχανικός καθαρισμός

Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΛΑΦΡΟΣ
Ηταν 24 Σεπτεμβρίου όταν αιφνιδιαστικά εκπρόσωποι 14 περιβαλλοντικών κινήσεων πολιτών «εισέβαλαν» στο γραφείο της περιφερειάρχη Αττικής κ. Ρένας Δούρου και έθεσαν ένα ξεχασμένο θέμα: την περιβαλλοντική προστασία των ρεμάτων ως οικοτόπων. «Τα ρέματα δεν είναι εργοτάξια» έγραφε η ανακοίνωση των φορέων, με την οποία διαμαρτύρονταν για τον τρόπο που η Περιφέρεια Αττικής προχωρά στον αντιπλημμυρικό καθαρισμό των ρεμάτων. «Πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με εκπροσώπους της Περιφέρειας, χωρίς αποτέλεσμα. Οι διαγωνισμοί προχωρούν και ανησυχούμε ιδιαίτερα για τον κίνδυνο να πληγούν τα οικοσυστήματα των ρεμάτων και να αυξηθεί ο κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων» λέει στην «Κ» ο κ. Γιώργος Σταυρινός, από την Κίνηση «Δασαμάρι S.O.S.», που δραστηριοποιείται στο Πικέρμι.

Στο στόχαστρο των κινήσεων βρίσκονται τρεις προκηρύξεις διαγωνισμών από την Περιφέρεια Αττικής για την ανάθεση τριών έργων καθαρισμού ρεμάτων, ύψους ενός εκατ. ευρώ το καθένα: μία για την Ανατολική, μία για τη Δυτική Αττική, και μία για τον κεντρικό τομέα. «Πέρα από τα σοβαρότατα ερωτήματα για το οικονομικά θέματα, οφείλουμε να υπογραμμίσουμε πως οι προκηρύξεις είναι ασαφείς, δεν περιγράφουν τα έργα και τις παρεμβάσεις που θα γίνουν. Πολύ περισσότερο δεν λαμβάνουν υπόψη τη νομοθεσία προστασίας των ρεμάτων και αντιπλημμυρικής προστασίας. Ιδιαίτερα προβληματικό είναι πως οι καθαρισμοί ρεμάτων θα γίνουν κυρίως με χρήση μηχανικών μέσων, δηλαδή με μπουλντόζες, πρακτική που δημιουργεί καταστροφές στον πυθμένα, στις όχθες και στο οικοσύστημα. Επίσης, προβλέπεται η κοπή δέντρων και θάμνων, γεγονός που επιτείνει τελικά τα πλημμυρικά φαινόμενα», τονίζει ο κ. Σταυρινός.

«Κάθε παρέμβαση σε ρέματα πρέπει να συνυπολογίζει την οικολογική διάσταση. Η μπουλντόζα δημιουργεί προβλήματα, πρέπει να χρησιμοποιείται κυρίως χειρωνακτική εργασία και όπου χρειάζεται γερανός εκτός κοίτης. Το πιο σημαντικό είναι πως πρέπει να θεσπιστούν συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές, ανάλογα και με την κατηγορία του ρέματος. Για παράδειγμα στα ρέματα ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος πρέπει να αποτρέπονται οι παρεμβάσεις, ενώ όταν κατ’ εξαίρεση χρειάζεται καθαρισμός σε συγκεκριμένα σημεία, πρέπει να γίνεται χειρωνακτικά και με ιδιαίτερη προσοχή και έλεγχο από την Περιφέρεια και οικολογικούς φορείς» λέει στην «Κ» ο κ. Ηλίας Ταρναράς, από την Κίνηση για την Προστασία και Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας. Οπως σημειώνουν οι εκπρόσωποι των φορέων, εννοείται πως στα εγκιβωτισμένα ρέματα – οχετούς η αντιμετώπιση είναι διαφορετική και μπορεί να χρησιμοποιηθούν μηχανικά μέσα.

«Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα ορεινά τμήματα των ρεμάτων, που συχνά κρύβουν και σημαντικούς βιότοπους. Για παράδειγμα, στην περιοχή μας, στον Βαλανάρη, υπάρχουν φωλιές από αλεπούδες, λαγούς, πουλιά. Ανορθολογικές παρεμβάσεις στα ορεινά, κοπή δέντρων ή θάμνων, καταστροφή μαιανδρισμών κ.λπ. συνεπάγονται πλημμυρικά φαινόμενα στα πεδινά» τονίζει ο κ. Σταυρινός.

Με βάση όλα αυτά οι 14 περιβαλλοντικοί φορείς απαίτησαν τη ματαίωση των προκηρύξεων και την άμεση επαναπροκήρυξή τους με τροποποίηση των όρων και του σχεδιασμού των καθαρισμών.

«Δεν συμφωνούμε με την καταγγελία των φορέων, διερευνούμε όμως κάθε τι που έχει βάση για να βελτιώνουμε τις παρεμβάσεις μας» λέει στην «Κ» ο κ. Χρήστος Καραμάνος, αντιπεριφερειάρχης Οικονομικών. «Τα συγκεκριμένα κονδύλια δίνονται κάθε χρόνο στην Περιφέρεια για καθαρισμούς ρεμάτων. Η Περιφέρεια βελτίωσε τους οικονομικούς όρους, διευρύνοντας τον αριθμό των εταιρειών που μπορούν να λάβουν μέρος και εξασφαλίζοντας καλύτερη καταμέτρηση του όγκου των εργασιών που πραγματοποιούνται, έτσι ώστε να καθορίζονται οι αμοιβές των εργολάβων» τονίζει ο κ. Καραμάνος. Και υποστηρίζει πως η χρήση χειρωνακτικής εργασίας θα διευρύνει πολύ το κόστος, ενώ η χρησιμοποίηση μηχανικών μέσων πραγματοποιείται με μεγάλη προσοχή και χωρίς φθορά των ρεμάτων. «Εχουν ήδη πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις στην έξοδο του ρέματος της Πικροδάφνης, που είναι πολύ αποτελεσματικές, χωρίς προβλήματα για το περιβάλλον. Το ρέμα καθαρίστηκε, η κοίτη είναι στη θέση της» σημειώνει. «Οι εργολαβίες είναι ετήσιες, δηλαδή ενεργοποιούνται όποτε και όπου ένα ρέμα, σε κάποιο σημείο, χρειάζεται καθαρισμό» συμπληρώνει, απαντώντας για το ότι δεν ορίζονται συγκεκριμένα σημεία. «Η φύση θα μας καθοδηγήσει», τονίζει, υπογραμμίζοντας την προσοχή της Περιφέρειας στην προστασία της ανθρώπινης ζωής από πλημμύρες.

Το πρόβλημα είναι πως τεχνικά έργα και παρεμβάσεις στα ρέματα χωρίς αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές, που θα απηχούν μία σύγχρονη περιβαλλοντική αντίληψη, μπορούν να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητες καταστροφές. Η αντιπλημμυρική προστασία δεν έχει σχέση με μια λογική «καθαρισμού». Αποψιλώνοντας τις όχθες, απομακρύνοντας χώματα και καταστρέφοντας τους φυσικούς μαιανδρισμούς της κοίτης, μπορεί να αυξηθεί η ταχύτητα των υδάτων προκαλώντας πλημμύρες χαμηλά.

Το σίγουρο είναι πως η παρέμβαση των περιβαλλοντικών κινήσεων πολιτών επανέφερε στη συζήτηση την ανάγκη αποτελεσματικής προστασίας των ρεμάτων και υποχρεώνει Περιφέρεια και υπουργείο Περιβάλλοντος να σκύψουν πάνω στο πρόβλημα.

Δασοβιοκοινοτητα - Φ.Ε.Κ. 84/17-4-2001/Τ.Α.

‘Ως δάσος ή δασικό οικοσύστημα νοείται το οργανικό σύνολο άγριων φυτών με ξυλώδη κορμό πάνω στην αναγκαία επιφάνεια του εδάφους, τα οποία, μαζί με την εκεί συνυπαρχουσα χλωρίδα και πανίδα, αποτελούν μέσω της αμοιβαίας αλληλεξάρτησης και αλληλοεπίδρασής τους, ιδιαίτερη βιοκοινότητα (δασοβιοκοινότητα) και ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον (δασογενές). Δασική έκταση υπάρχει όταν στο παραπάνω σύνολο η άγρια ξυλώδης βλάστηση, υψηλή ή θαμνώδης, είναι αραιά.